O PEOR 2013 DAS NOSAS VIDAS. NON HAI OUTRO (POR SORTE)

Estamos a piques de rematar o 2013. Un ano cheo de sensacións agridoces, de noticias positivas para o noso colectivo e outras que non o son tanto, un ano con importantes novidades que nos tocan de preto, e outras que nos tocan... outras cousas. Case que acolléndonos a un comportamento tópico por estas datas, decidimos facer unha pequena análise, un balance do que nos supuxo este ano 2013 como colectivo.

Dende unha perspectiva POSITIVA, debemos facer mención de moitas anécdotas, cuestións e aspectos que nos imprimen certo optimismo de cara ó 2014. Neste 2013 puidemos demostrar que no ciclismo sabemos facer as cousas ben, loitar como colectivo, defendernos, solidarizarnos. Seguimos sendo eses que saímos ós montes e ás estradas co simple propósito de dar pedais e que, cando nos cruzamos con outros compañeiros, nos saudamos humildemente coma se nos coñecésemos “de toda a vida”; mentres que noutros deportes seguen repetíndose as pelexas entre afeccionados, con encontros de “alto risco” (así declarados), con desfalcos a facenda e dispendios de centos de millóns de euros que resultan insultantes nos tempos que corren. Somos un exemplo. Nese sentido, pese a que as axudas públicas se dirixen cara outros lados, o ciclismo segue moi vivo.

Este ano a Volta a España reviviu unha das edicións máis emocionantes que se recordan e, aínda que foi Horner quen se levou “o gato á auga”, todos quedamos abraiados co espectáculo que, xunto co americano, nos brindaron Nibali, Roche, Valverde, Cancellara, Purito, Pinot, Barguil, Pozzovivo e compañía. Un evento no que os ciclistas galegos mostramos que somos moitos e que nesta terra respiramos ciclismo e vivimos a bicicleta con paixón, como o amosou a masiva participación na etapa previa ó seu inicio con final no monte Lobeira e tamén abarrotando os arcéns co paso dos ciclistas nas etapas, coas beirarrúas das nosas vilas repletas de xente ata que non collía un alfiler, berrando e apupando en cada ascenso, deixándonos notar en todas as etapas. Somos terra de ciclismo. Abofé.

Na Volta a Portugal, dous galegos, Alex Marque e Gustavo César Veloso, coparon o podio este ano. E iso, por moito que se empeñen en borralo ou manchalo, é algo que non se esquece.

No Tour deste ano, dominado con puño de ferro por Chris Froome, ‘Purito’ Rodríguez , merecidísimamente declarado mellor ciclista do ano, dando guerra onde outros claudicaron acabou coándose no último escalón do podio nos Campos Elíseos, por detrás do corredor do Sky e de Nairo Quíntana.

Quizais, eventos deportivos aparte, a noticia do 2013 foi a irrupción de Fernando Alonso e o seu proxecto de equipo no pelotón internacional inicialmente destinado a absorber, licencia ProTour mediante, a estrutura do extinto Euskaltel. Xesto que no seu día loubamos na ASCIGA e que, faltaría máis, non deixaremos de facer pese ás discordancias co equipo vasco, cuxas excesivas pretensións e esixencias, malograron o proxecto. Difuminándose esta pretensión inicial nos últimos meses, ‘Magic’, afeccionado como é o ciclismo, persiste na procura dos elementos que lle permitan conformar un equipo ciclista e abofé que o acabará facendo.

No mundo da “roda gorda” tamén tivemos boas noticias. Puidemos corroborar que Jose Antonio Hermida co seu renovado título de campión de España e o seu podio na Copa do Mundo en Canadá, segue sendo o noso baluarte e que conserva gasolina para estar na pelexa cos de adiante, aínda que lonxe dos inalcanzables Absalon e Schurter (este último intratable). O noso galego por excelencia, Pablo Rodríguez Guede, continúa a súa progresión imparable. Este ano, nas filas do potente BH Suntour, deu un salto cualitativo e móstrase coma unha gran baza, renovando o campionato de España e con grandes actuacións no Campionato do Mundo. A gran promesa do Mountain Bike español segue progresando e é un galego. Non fai falla decir nada máis.

Outra galega, Lucía Vázquez, deunos unhas cantas alegrías no ano que esmorece e demostrou que hoxe por hoxe a nivel nacional non ten rival, proclamándose Campiona do Open de España de XCO, superando a Sandra Santayes, e, por se iso non lle chegase, tamén se erixiu en Campiona da Copa de Portugal. Pese a todo, soamente as limitacións e falta de apoios lle impediron acadar un gran resultado nas probas da Copa do Mundo nas que participou. Non obstante, vistos os resultados deste ano e o seu carácter loitador, para o 2014 os resultados semellan prometedores.

Pola súa parte, este ano vivimos unha das máis notables e esperadas noticias no noso deporte: o regreso da campeonísima Marga Fullana, quen, despois de cumprir a sanción que se lle impuxera, voltou con máis ganas que nunca de poñerse “ó choio”, participando en innumerables probas deportivas.

Ademais, este ano as rutas BTT, nas que tanto gustamos de participar e organizar, acadaron un éxito sobresaínte pese a que as axudas seguen a ser reducidas en comparación con outros deportes e eventos. Algo que nos vén a significar que o ciclismo, tamén o de montaña, non soamente está moi vivo senón que, pese ó pouco que poida gustar en certos sectores, segue medrando. O número de rutas segue incrementándose e, de feito, este ano vivimos o comezo de moitas delas que están chamadas a facerse un oco no calendario: BTT Concello de Valga, BTT San Martiño (Teo), BTT Laxe dos Bolos (Caldas de Reis), BTT Santiago de Compostela, BTT Concello de Rianxo, BTT Concello de Negreira, etc. Outras seguen consolidándose coma eventos xa consagrados coma a BTT Cidade de Ourense, que xa vai pola súa cuarta edición; a Ruta do Lacón (Cuntis) que medra cada ano; a xa tradicional Quedada do Carballiño que acadou este ano a súa terceira edición; e, como non, a BTTinto (Ribadumia) que en 2013 rozou os dous millares de participantes nun evento de enorme éxito en cantidade de participantes e calidade da organización. Dende a ASCIGA queremos manifestar o noso total e absoluto apoio ós organizadores para que manteñan estes eventos e os sigan celebrando, e ós bikers animámosvos a participar e a ser condescendentes cos erros cometidos: lembrade que aquí non acostumamos a dispoñer das axudas e as facilidades que outros deportes disfrutan.

Pese á importancia das cuestións positivas que vimos de mencionar, no que atinxe ás cuestións NEGATIVAS do 2013 debemos dicir que estas gañan e por goleada, quizais non en cantidade, pero si na súa importancia cualitativa.

En primeiro lugar, cómo non, as vítimas. Todas as palabras do mundo non bastarían para amosar unha ínfima parte da dor e a carraxe que nos produce ver cómo compañeiros e amigos se deixan a vida na estrada por, sinxelamente, saír a dar pedais sen facerlle mal a ninguén. E este ano 2013 foi especialmente luctuoso. Invádenos unha sensación de impotencia cando vemos, sobre todo, como os homicidas saen impunes pese á flagrancia dos seus delitos e ás probas de cargo contra eles, máis cando fuxen do lugar do delito, deixando ó ciclista moribundo, coma no caso de Óscar Bautista, reflectido no encabezado destas palabras; tendencia esta de fuxir que este ano, por desgracia, convirtiuse en moda. De toda esta impune barbarie baste o exemplo da conductora que, a pesar de estar a piques de varrer a un grupo enteiro de ciclistas en Barcelona, sen respectar distancia de seguridade no adiantamento, nin as normas para realizar dita maniobra, e atentando contra a seguridade da circulación, foise “de rositas” para a súa casa; e ós nosos compañeiros e, por extensión, ó colectivo ciclista ¿qué nos quedou? Pois palmadiña na espalda e “adeus, moi boas”. Quedámonos, como contrapunto, coa reivindicación de respecto para o colectivo, e que aquí reiteramos, feita na homenaxe ó noso compañeiro Cristóbal Hermida de Bueu, que morreu atropelado salvaxemente un camión por un ‘despiste’ do conductor. Levaba casco.

E é aquí cando a Directora da DXT, doña María Seguí, deu en “preocuparse” por nós erixíndose ela mesma en estandarte da nosa loita pola seguridade viaria. Mala hora na que o fixo. Vendeu, insistiu, porfiou, publicitou e verborreou unha e outra vez a falaz “priorización no uso da bicicleta” (así o vomitaron no texto do Regulamento) na nova regulación, ata o punto de ‘disfrazarse’ de ciclista, mentres afeccionados á bicicleta dos de verdade morrían nas estradas. ¿Cales eran as medidas para fomentar o uso da bicicleta e aumentar a seguridade do noso colectivo? Sorpresa, sorpresa: o uso do casco. Sí, coma o que levaba posto Cristóbal Hermida. O mesmiño. Non vamos a dicir nada máis do aquí dito e que xa vimos manifestando ó longo do ano. Soamente insistimos en que o esquecemento da Educación viaria (tantas veces mencionada neste espacio), que nos parece a máis axeitada medida, é un desgraciado tributo a todos os ciclistas que se deixaron a vida, sobre todo cando, como demostramos aquí, se manipulan as cifras de falecidos.

En segundo lugar, por se iso fose pouco, este ano a moda de “matar ciclistas” acadou especial renome e habitualidade nos montes: as trampas para ciclistas. Aínda que á señora Seguí pareza non importarlle, tamén no monte estamos sometidos ás normas de circulación, pero a día de hoxe aínda non nos explicou cómo o casco nos pode salvar dos arames de espiño á altura do pescozo nas baixadas, os cepos nos camiños, os punzóns escondidos, etc. E é que a man dos criminais.dito en termos modísticos, estivo en 2013 especialmente creativa e innovadora converténdose nunha “divertida” tendencia capaz de esganar a ciclistas, cortar xugulares ou amputar extremidades.

E non podemos deixar no tinteiro o sempiterno binomio dopaxe-ciclismo ou, por dicir as cousas como realmente son, a manipulación do binomio dopaxe-ciclismo, sinxelamente porque este nos tocou ben de preto. Lance Armstrong foi o caso mediático deste ano, caso do que se vén a lanzar recentemente un documental en plena sintonía coa opinión oficial. Deste caso xa temos falado aquí largo e tendido. Para nós, o caso sangrante e a inxustiza é o do estradense Alex Marque, vixente campión da Volta a Portugal quen, tendo a connivencia da UCI e todos os informes médicos acreditativos do tratamento e da infiltración nun xeonllo, vén de ser acusado falazmente de dopaxe; acusación que, de non ser polas probas esgrimidas polo propio Alex e as proclamas de todos os que o defendemos, serían asumidas gratuitamente pola sociedade a costa da presunción de inocencia que semella que para nós, os ciclistas, nin está nin se lle espera.

No deportivo, quedámonos coa nota negativa que nos supuxo o fracaso (non se nos ocorre outra forma de chamalo) da armada española nos Mundiais de Ciclismo celebrados en Florencia. Con membros coma Valverde, ‘Purito’, Contador, Castroviejo e demáis, levabamos a mellor selección en anos e, sen embargo, tivemos que conformarnos cos escalóns inferior do podio, ainda hoxe non entendemos por qué, ante a hábil xogada do portugués Rui Costa.

Para variar, seguimos sen dúas cousas que se nos albiscan como moi importantes: un equipo galego, o cal xa tiñamos; e a explicación da súa ausencia, mentres despilfarramos os cartos noutro tipo de eventos e mentres se nos intenta contentar cun par de etapiñas na Volta a España, non vaia a ser que protestemos moi alto, ¿non sí, Alberto?

Así pois remata un ano do que, pese ó moito e bo que vivimos, nin sequera de lonxe non podemos extraer conclusións positivas. Non só porque no que atinxe ós nosos problemas como colectivo se aportan solucións equívocas, que se adoptan “tarde, mal e arrastro”, senón porque todo balance será negativo namentres os ciclistas sigamos a ser vilipendiados sen que ninguén mova un dedo por nós, sen ter máis resposta que o silencio para as nosas reivindicacións.

Ninguén nos regalará nada. Por iso no 2014 co voso apoio, coas vosas ideas e coas vosas aportacións na ASCIGA seguiremos traballando por e para o colectivo ciclista e defendendo os nosos intereses. ¿Por qué? Porque un mundo con máis bicicletas, é un mundo mellor.

Somos distintos, pero... ¡un respeto!

Dende a irrupción dos vehículos automóviles nas vías públicas (moi posterior á das bicicletas) a situación dos usuarios das mesmas, particularmente a dos ciclistas, mudou en tódolos sensos. A aparición a finais do século XIX e comezos do XX dun vehículo de considerable volume e capaz de alcanzar grandes velocidades foi relegando á marxe das estradas, primeiro por costume, logo por leis ad hoc, ó resto de usuarios da vía pública co pretexto de que aqueles vehículos motorizados puidesen desplazarse causando os menos perigos posibles. Esta circunstancia abocou na consecuencia, aínda imbuída na mente de moitos conductores, de que os coches en xeral son os amos e señores da estrada, mentres que os demáis se deben “botar a un lado”, nunca mellor dito.

Co paso dos anos este pseudorazoamento foi calando, e a carestía daquela primitiva normativa, consuetudinaria ou lexislativa, foi manifestándose como evidente. Emporiso, xurdíu a idea de crear unha delimitación espacial mediante a cal, cun trazado de liñas lonxitudinais, se separaba o espazo da estrada destinado ós vehículos a motor, a calzada, do espazo para o resto de usuarios,sinaladamente ciclistas e peatóns, que é o coñecido como arcén. Era a consolidación do automóvil como rei da estrada e a marxinación definitiva dos demáis. Non obstante, nesa vontade de mellora das estradas e das rúas das cidades o salto definitivo veu dado coa introducción no antigo arcén dun elemento que illaba ó peatón, como usuario exclusivo do mesmo, da estrada: a beirarrúa ou acera. Un elemento que, efectivamente, supuxo un notable avance na seguridade peonil e na ornamentación urbanística pero que denostou definitivamente ó arcén como parte da vía pública e ó ciclista como usuario do mesmo, chegando a ser reducido aquel ó mínimo e, inclusive, facéndoo inexistente. É dicir, un destino parello ó do ciclista.

Así as cousas, a problemática quedou prácticamente reducida a unha sinxela cuestión bifronte pero que aínda hoxe carece de solucións aceptables: os ciclistas, que quedaron relegados a un moi minorado arcén, e os vehículos a motor, aínda baixo o influxo da concepción señorial da estrada.

Sen embargo, xa centrándonos no noso país, os diferentes corpos normativos reguladores da circulación viaria, facendo caso omiso das diversas circunstancias que atinxen a colectivos tan diferenciados como o son ciclistas e automovilistas empéñanse en mesturalos como se se tratase de entidades xurídicamente análogas cando non é así. Emporiso, dende a ASCIGA, consideramos insuficiente a existencia de normas para o ciclista “metidas con  calzador” no Código de circulación, a xeito de excepcións ou apuntamentos ás normas para os vehículos automóviles, e avogamos pola existencia dun corpo de normas específico para o ciclista como suxeito diferenciado. Diversas son as razóns que nos impulsan.

-         Non é concebible tratar como situacións de igualdade, sobre todo no tocante ás sancións, situacións manifestamente desiguais nas que existe un suxeito débil, como é o ciclista, e un suxeito preponderante, o automóvil.

-         Os medios polos que se moven son asimesmo diversos. Ainda que ambas forman parte integrante deso que todos coñecemos como estrada é unha realidade indiscutible que as políticas públicas e os coidados limítanse ó mantemento da calzada mentres que o arcén, se existe, acaba converténdose no caldeiro do lixo dos automovilistas, ó que se arroxan todo tipo de obxectos sen que sexan obxecto de limpeza, co perigo que iso conleva para os ciclistas. Recordámosvos que na ASCIGA facemos acopio de fotografías e todo tipo de documentos nese senso, e que nos podedes facer chegar, en pos da denuncia.

-         O ciclista emprega o seu propio esforzo para moverse e desplazarse, sexa para un simple recado ou sexa para un adestramento de longa distancia. En calquer caso, dita circunstancia debe imperativamente convertelo nun usuario privilexiado e deben provérselle os medios para poder facelo e deben poder ser denunciados por calquer medio os abusos de superioridade dos restantes usuarios.

-         As normas sancionadoras dos ciclistas deben ser atenuadas cando non suprimidas, a cuxo efecto a ASCIGA interesa a creación dun código específico ou un apartado no Reglamento de circulación na que se conteñas as conductas reprobables, e soamente as de maior lesividade. Téñase en conta que cando un ciclista comete unha infracción é precisamente este quen asume un risco, pero un risco no que soamente pon en perigo a súa propia vida, que, ainda non reputándose como excusa bastante, marca unha importante diferencia respecto dos “despistes” ó volante que, sabido é, deixan un diario e constante regueiro de mortos, infractores e inocentes.

-         Promovemos a utilización dun catálogo de aparellos electrónicos que non entorpezan a circulación do ciclista, tales como poden ser reproductores MP3 ou teléfonos móviles acoplados no manillar. Non é aceptable que se permita a manipulación de certos equipamentos de serie en automóviles tales complexas pantallas táctiles de utilidades varias ou aparatos de radio de enorme complexidade, e a cotío con decenas de funcións, co perigo que dita manipulación supón, e que se sancione o emprego de sinxelos, case rudimentarios aparellos de música que non crean perigo.

-         Os automóviles, dende sempre, e cada día máis, incorporan elementos de seguridade activa e pasiva cualitativa e cuantitativamente funcionais que permiten garantir a seguridade do conductor en circunstancias normais e que este saia ileso de accidentes de carácter leve o cal implementa a falsa creencia de que aquel se pode distraer en zonas de reducida velocidade por esa confianza na seguridade propia. Nembargantes, un incidente que para un automóvil pode revestir carácter leve pode ser sinónimo de morte se as circunstancias fan que nesa situación concorra un ciclista dado que os elementos de seguridade deste se reducen ó casco, se se pode reputar como tal.

Non promovemos unha dictadura do ciclista nas estradas nin sequera unha amnistía respecto das sancións, senón que loitamos por unha auténtica XUSTIZA VIARIA, co pretexto de buscar unha normativa máis coherente e lóxica coa realidade das estradas. Unha realidade da que, moitas veces por desgracia, temos un fidedigno coñecemento, o cal nos lexitima para sabermos qué é o que precisamos. Cremos que poñendo o noso gran de area contribuiremos a facer das nosas estradas uns camiños mellores para todos.

Oda ás vellas.

A paixón pola bici nace moi cedo cando por primeira vez eres capaz de manter o equilibrio e dominala sentes algo especial que xa nunca se separará de ti, igualmente que outras cousas che acompañarán onde queira que vaias con ela. Pensando e recordando experiencias da miña vida descubrín unha curiosa constante nas “nosas” aventuras: AS VELLAS.

Sexa polo carácter que dá a experiencia, sexa polo enorme corazón que latexa no seu peito, sexa polo que sexa a muller galega ten algo especial que ó chegar a certa idade as rebiste dun aura especial e que podería diferenciar a unha vella galega en carqueira parte do mundo.

Xa de nenos, nas primeiras aventuras, en compaña de meu primo e cunhas fantásticas Cross BH comezamos a percorre-los montes de Dodro ós fins de semana. Non fallaba o día no que atopabas algunha vella dunha pequena aldea veciña que, estranada de ver a dous cativos sós por aqueles lares, se preocupaba por nós co seu mitico: “e logo de quen sodes?”. Sempre podiamos contar con elas para guiarnos, atopar unha fonte ou conseguir algunha peza de froita para o camiño. Porque a muller galega é nai!

Na nosa aldea xa era máis complexo, xa eramos coñecidos e as relacións coas vellas máis tirantes. Nós comezabamos a experimentala velocidade deixándonos caer camiño abaixo por entre os muros de pedra que mesturaban cheiro a esterco e a empanada recén feita. Por contra a elas lles molestaba que andivésemos todo o día “facendo o Fitipaldi por diante da porta”. Porque a muller galega é dona da súa casa!

Alá onde chegues te cruzarás unha vella apañando herva nun campío, tirando dun carro da compra ou dunha carretilla repletiña de grelos. Sexa como sexa non hai mellor método para atopar unha fonte coa auga máis fresca que poidas imaxinar ou para asegurarte de que vas na dirección correcta que acudir a elas. Porque a muller galega  ten corazón!

Vai facer un ano da última edición da Andaina da bisbarra do Sar que por primeira vez acollía a categoría BTT. Foi un interesante desafío, e moi dura sinceiramente.  Pouco antes do quilómetro 25, comezando o ascenso á Muralla, e marchando nun grupiño con 4 BTTs máis, nos atopamos con outro participante que viña de volta, monte abaixo, branco coma un papel de fumar… - Imos mal por aquí? – Non, pero ahí diante hai unha vella cunha motoserra na man que dí que esto e dela e que por ahí “non pasa nin dios!”. Cincocentos inscritos tiveron que vairalo percorrido. Porque a muller galega ten xenio!

En xuño os Amigos de Ezequiel Mosquera organizaron a primeira edición da marcha ciclodeportiva que leva o nome do magnífico ciclista de Teo. O desafío era subir, tras máis de 100 Km, o que dín que pode ser o porto máis duro da península: Pandozarco, unha auténtica parede de 10 Km capaz de facer votar o pé ó chan ó campión máis bravo. A ascensión comeza na aldea de Murias e, ós 2 Km se desvía (á dereita) da ascensión ó Porto de Ancares onde finalizou a 14 ª etapa da Volta a España 2012. A organización, prevendo que algún participante non fose quen de remata-lo percorrido por mor da dureza desta ascensión colocou o seguinte letreiro naquel cruce:

Na organización comentaban tras remata-la proba que moi poucos participantes optaran pola opción “menos dura”. Quizáis tivese algo que ver que, entre un grupo de mozas que animaba á veira da estrada naquel punto, houbera unha vella cunha vara mallando nos que trataban de seguir de fronte e berrándolles: “pasa por alí!, ou tí non eres bravo!? Porque sí amigos, a muller galega, ante todo, é brava!

É un "algo" especial o que distingue ás nosas mulleres: dicían Heredeiros da Crus que: “ás galegas criamolas nós, con pan de millo, caldo e filloas”, Carlos Blanco dí que sen a súa nai nunca houbera aprendido a relear: “canto me das por sacarche esa merda de xoubas de diante?” e a nosa Rosalía: “Miña nai, miña naiciña! Como miña nai ningunha, que me quentou a cariña coa calorciña da súa”.

É distinta, ten algo máxico, a muller galega é especial, e ó chegar á vellez desplega con toda explendor o seu carácter igual que as mimosas tinguen de cor os nosos montes ó pasalo inverno; Luis Davila vía así a pasada edición da Volta a España:

Algo podedes ter seguro, se vosa nai é unha brava galega, levades algo no sangue máis potente que calqueira tipo de dopping, ata que a UCI decida prohibir competir ós galegos!